Holandezët nuk bënë bujë. Ata nuk e paraqitën si një “revolucion”. Ata thjesht filluan, pak nga pak, të punonin katër ditë në javë. Derisa e bënë normë.

Sot, vendi ka kohën mesatare javore të punës më të ulët në Bashkimin Evropian, me 32.1 orë. Megjithatë, ai mbetet vazhdimisht midis ekonomive me PBB-në më të lartë për frymë në Evropë . Mesatarja kombëtare prej rreth 32 orësh nuk është vetëm rezultat i modeleve katër-ditore, por edhe i një përqindjeje shumë të lartë të punës me kohë të pjesshme.

Siç shkruan BBC në një raport të gjerë, modeli holandez sfidon idenë se një vend duhet të punojë orë të pafundme për të mbetur konkurrues.

Në Amsterdam, bashkëthemeluesit e Positivity Branding, Gavin Arm dhe Bert de Wit, miratuan javën e punës katër-ditore në vitin 2019. Pa ulje page, pa orë shtesë në ditët e tjera. Punonjësit punojnë 32 orë në javë në një orar katër-ditor, tetë orë në ditë.

Logjika e tyre ishte e thjeshtë: ekuilibri midis punës dhe jetës personale.

Kompania e softuerëve Nmbrs ka ndjekur një model të ngjashëm. Drejtoresha e Burimeve Njerëzore, Marieke Pepers, merr vazhdimisht pushim të premten. Ajo thotë se që kur është zbatuar java e punës katër-ditore, lejet mjekësore janë ulur dhe mbajtja e stafit është rritur.

OECD thekson se produktiviteti holandez, ndonëse i lartë, nuk është rritur në 15 vitet e fundit. Nëse vendi dëshiron të ruajë standardin e tij të jetesës, do të duhet ose të rrisë produktivitetin për punëtor ose të forcojë fuqinë punëtore, ndoshta përmes imigracionit.

Holanda ka gjithashtu shkallën më të lartë të punës me kohë të pjesshme në OECD. Pothuajse gjysma e punëtorëve nuk punojnë me kohë të plotë. Tre në katër gra punojnë më pak se 35 orë në javë, krahasuar me vetëm një në katër burra.

Ekspertët tregojnë një kombinim të pengesave tatimore, kostove të larta të kujdesit për fëmijët dhe bindjeve të thella shoqërore. Një anketë e vitit 2024 zbuloi se një në tre holandezë besonin se nënat me fëmijë nën tre vjeç nuk duhet të punojnë më shumë se një ditë në javë. Për baballarët, shifra është vetëm 5%.

Sindikatat argumentojnë se java e punës katër-ditore rrit produktivitetin, zvogëlon mungesat në punë dhe mban më shumë njerëz në fuqinë punëtore. Ekonomistët përgjigjen se “ekziston një kufi për atë që mund të bësh me pak punëtorë”. Nëse produktiviteti nuk rritet, modeli rrezikon të mbështetet më shumë në prosperitetin e kaluar sesa në rritjen e ardhshme./euronews.al