Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, mbërriti në Pekin të mërkurën në mbrëmje, ku u prit me ceremoni të veçantë shtetërore dhe masa të larta sigurie përpara samitit të shumëpritur me homologun e tij kinez Xi Jinping.

Vizita dyditore konsiderohet si një nga takimet më të rëndësishme mes dy superfuqive globale në vitet e fundit, ndërsa në fokus të bisedimeve do të jenë tarifat tregtare, konkurrenca për inteligjencën artificiale, lufta në Iran dhe tensionet për Tajvanin.

Trump rikthehet në një Kinë shumë më të fuqishme dhe më të vendosur krahasuar me vizitën e tij të parë në vitin 2017, ndërsa vetë presidenti amerikan përballet me kritika në rritje për shkak të fushatës ushtarake të SHBA-së në Lindjen e Mesme.

Udhëtimi fillimisht ishte planifikuar për në muajin mars, por u shty për shkak të konfliktit mes SHBA-së, Izraelit dhe Iranit, luftë që vijon të ndikojë në ekonominë globale dhe tregjet ndërkombëtare të energjisë.

Presidenti amerikan zbriti nga Air Force One në Pekin, ku u prit në tapetin e kuq nga zëvendëspresidenti kinez Han Zheng, një nga figurat më të larta të udhëheqjes kineze. Mediat ndërkombëtare e interpretuan këtë si një shenjë respekti të veçantë nga Pekini ndaj Trumpit, pasi gjatë vizitës së vitit 2017 ai ishte pritur nga një zyrtar i rangut më të ulët.

Në ceremoninë e pritjes u panë flamuj amerikanë dhe kinezë, ndërsa turma të organizuara përshëndesnin delegacionin amerikan me pankarta mirëseardhjeje.

Presidenti amerikan shoqërohet në këtë vizitë nga djali i tij Eric Trump, si dhe nga disa prej figurave më të fuqishme të industrisë teknologjike amerikane, mes tyre drejtues të Tesla, Nvidia, Apple, BlackRock dhe Boeing.

Prania e titanëve të teknologjisë shihet si sinjal i qartë se inteligjenca artificiale dhe lufta teknologjike mes SHBA-së dhe Kinës do të jetë një nga temat kryesore të samitit.

Pak para mbërritjes në Pekin, Trump deklaroi se synimi i tij kryesor është t’i kërkojë Xi Jinpingut të hapë më shumë tregun kinez për kompanitë amerikane.

“Do t’i kërkoj Presidentit Xi, një lider me dallime të jashtëzakonshme, që ta hapë Kinën në mënyrë që këta njerëz të shkëlqyer të mund të bëjnë magjinë e tyre dhe të ndihmojnë në ngritjen e Republikës Popullore në një nivel edhe më të lartë”, shkroi Trump në rrjetet sociale.

Presidenti amerikan tha se kjo do të jetë “kërkesa e tij e parë” gjatë takimit me liderin kinez.

Tregtia mes dy vendeve ka rënë ndjeshëm vitet e fundit për shkak të luftës tarifore dhe kufizimeve teknologjike. Vitin e kaluar tregtia dypalëshe arriti në rreth 414 miliardë dollarë, shumë më pak krahasuar me mbi 690 miliardë dollarë në vitin 2022.

Trump kërkon gjithashtu të reduktojë deficitin tregtar të SHBA-së me Kinën, pasi Uashingtoni importon shumë më tepër mallra kineze sesa eksporton drejt tregut aziatik.

Në qendër të bisedimeve do të jetë edhe gara globale për inteligjencën artificiale. Kina po investon me ritme të larta në AI, robotikë dhe prodhimin e çipave vendas, duke u përpjekur të sfidojë dominimin amerikan në teknologji.

Kompani kineze si Huawei dhe Alibaba po fitojnë terren në tregjet globale, ndërsa Pekini po shton investimet në kërkim shkencor dhe edukim teknologjik.

Nga ana tjetër, SHBA vijon të mbajë avantazh në infrastrukturën teknologjike dhe në prodhimin e çipave më të avancuar, por Uashingtoni mbetet i shqetësuar për transferimin e teknologjisë amerikane drejt kompanive kineze.

Pekini ka gjithashtu një armë të rëndësishme ekonomike në këtë rivalitet: kontrollin mbi metalet e rralla të tokës, elementë thelbësorë për industrinë e teknologjisë së lartë, të cilat Kina i ka përdorur edhe më parë si kundërpërgjigje ndaj tarifave amerikane.

Një tjetër çështje e rëndësishme në tryezë do të jetë lufta në Iran. Kina mbështetet ndjeshëm tek importet e naftës iraniane dhe konfliktet në rajon kanë rritur shqetësimet për ekonominë kineze dhe tregjet globale të energjisë.

Pak para nisjes për në Pekin, Trump deklaroi se ai dhe Xi do të zhvillojnë një “bisedë të gjatë” për Iranin, por shtoi se SHBA nuk ka nevojë për ndihmën e Kinës për zgjidhjen e konfliktit.

Megjithatë, Uashingtoni po shton presionin ndaj Pekinit për të përdorur ndikimin e tij ekonomik dhe politik ndaj Teheranit.

Takimi zhvillohet gjithashtu në sfondin e tensioneve për Tajvanin. Administrata Trump ka miratuar marrëveshje të mëdha për shitjen e armëve ndaj Tajvanit, ndërsa Pekini vazhdon ta konsiderojë ishullin pjesë të territorit të tij.

Pak ditë para vizitës, një grup senatorësh amerikanë i kërkoi Trumpit që t’ia bëjë të qartë Xi Jinpingut se mbështetja e SHBA-së për Tajvanin “nuk është në negociata”.

Sipas programit zyrtar, Trump do të marrë pjesë në ceremoninë e mirëseardhjes në Sallën e Madhe të Popullit në Pekin, në një banket shtetëror, si dhe në disa takime dypalëshe me Xi Jinpingun.

Në axhendë është parashikuar edhe një aktivitet simbolik në Kopshtin Zhongnanhai, i njohur si zemra politike e udhëheqjes kineze.

Presidenti amerikan pritet të largohet nga Kina të premten, pas një dreke pune dhe raundit përmbyllës të bisedimeve me homologun kinez.