Përgatitjet për Samitin e NATO-s, që do të mbahet më 7–8 korrik në Ankara të Turqisë, kanë hyrë në fazën përfundimtare pas takimit të ministrave të Mbrojtjes të vendeve anëtare në selinë e aleancës në Bruksel.

Në një deklaratë zyrtare, NATO theksoi se aleatët janë pajtuar se misioni kryesor i aleancës mbetet mbrojtja e vendeve anëtare nga kërcënimet ajrore dhe raketore, pavarësisht drejtimit nga vijnë ato, si pjesë e forcimit të gatishmërisë dhe mbrojtjes kolektive.

Samiti në Ankara pritet të jetë një nga ngjarjet më të rëndësishme të vitit për aleancën, ku fokusi do të jetë rritja e shpenzimeve të mbrojtjes dhe shpërndarja më e barabartë e barrës mes SHBA-së dhe vendeve evropiane. Presidenti amerikan Donald Trump pritet të shfrytëzojë takimin për të rritur presionin ndaj aleatëve evropianë që të përmbushin objektivat e shpenzimeve ushtarake, në një kohë kur Uashingtoni ka paralajmëruar rishikim dhe ulje të pranisë së tij ushtarake në Evropë në fushën e mbrojtjes konvencionale.

Sipas burimeve diplomatike, disa vende evropiane tashmë kanë nisur përgatitjen e planeve për të rritur kapacitetet e tyre mbrojtëse dhe për të kompensuar çdo reduktim të mundshëm të forcave amerikane në kontinent, duke përfshirë investime në mbrojtje ajrore, logjistikë dhe forca të ndërhyrjes së shpejtë.

Në këtë kontekst, është diskutuar edhe roli i misionit të NATO-s në Kosovë (KFOR), ku aktualisht shërbejnë 4.657 trupa nga 31 vende të ndryshme. Pjesa më e madhe e tyre vjen nga Italia, Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Hungaria dhe Turqia. Komandanti suprem i NATO-s për Evropën, gjenerali Alexus G. Grynkewich, ka bërë të ditur se po shqyrtohet mundësia e rishikimit të numrit të trupave në terren, në varësi të vlerësimit të situatës së sigurisë.

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ka deklaruar se numri i forcave në Kosovë mund të reduktohet nga rreth 4.700 aktualisht në një interval prej 3.000 deri në 3.500 ushtarë, duke iu afruar niveleve të para vitit 2023, nëse kushtet e sigurisë e lejojnë këtë.

Ndërkohë, ministri kroat i Mbrojtjes Ivan Anušić ka lënë të kuptohet se Kroacia është e gatshme të rrisë kontributin e saj në misionin e KFOR-it, duke shtuar trupat nëse kërkohet nga aleanca, si pjesë e angazhimit për stabilitetin në rajon.

Nga ana tjetër, sekretari amerikan i Mbrojtjes Pete Hegseth u ka bërë të qartë aleatëve se SHBA do të vazhdojë rishikimin e pranisë së saj ushtarake në Evropë dhe se vendet evropiane duhet të marrin më shumë përgjegjësi për sigurinë e tyre. Ai ka theksuar se angazhimi i aleatëve do të monitorohet nga afër dhe se performanca e tyre në përmbushjen e detyrimeve të NATO-s do të ketë peshë në vendimmarrjen strategjike të SHBA-së.

Hegseth gjithashtu ka kritikuar disa vende evropiane për, sipas tij, mungesë mbështetjeje të mjaftueshme në disa operacione të fundit ndërkombëtare, ndërsa ka vlerësuar vendet që kanë kontribuar më aktivisht në misionet e përbashkëta të aleancës.

Në total, misioni i KFOR-it mbetet një nga forcat më të mëdha paqeruajtëse në rajon, me 4.657 trupa nga 31 vende, dhe vazhdon të luajë rol kyç në garantimin e sigurisë dhe stabilitetit në Kosovë dhe në Ballkanin Perëndimor.