Presidenti Recep Tayyip Erdogan ka thënë se Turqia po punon shumë për të parandaluar që tensionet SHBA-Iran të mos e çojnë Lindjen e Mesme në një konflikt të ri.

Duke folur me gazetarët në një fluturim kthimi nga një vizitë në Egjipt, Erdogan shtoi se bisedimet në nivelin e udhëheqjes amerikane dhe iraniane do të ishin të dobishme pas negociatave bërthamore të nivelit më të ulët që do të mbahen në Oman të premten, sipas një transkripti të komenteve të tij të ndara nga zyra e tij të enjten.

Turqia po bënte çmos për të parandaluar një përshkallëzim, tha Erdogan, i cili ka kaluar vite duke kultivuar një marrëdhënie të ngushtë me presidentin e SHBA-së Donald Trump, ndërsa zgjeroi ndikimin diplomatik të Ankarasë në të gjithë Lindjen e Mesme dhe më gjerë.

Irani dhe SHBA-të mbeten në mosmarrëveshje për shkak të këmbënguljes së Uashingtonit që negociatat të përfshijnë arsenalin raketor të Teheranit dhe insistimin e Iranit për të diskutuar vetëm programin e tij bërthamor, në një ngërç që ka çuar në kërcënime të ndërsjella për sulme ajrore.

Dhe dallimet mbi fushëveprimin dhe vendin e diskutimeve kanë ngritur dyshime nëse takimi do të zhvillohet, duke lënë të hapur mundësinë që Trump të mund të zbatojë një kërcënim për të goditur Iranin.

I pyetur të mërkurën nëse Udhëheqësi Suprem i Iranit, Ali Khamenei, duhet të shqetësohet, Trump i tha NBC News: “Do të thoja se ai duhet të shqetësohet shumë. Po, duhet të shqetësohet”.

Ai shtoi se “ata po negociojnë me ne”, por nuk dha detaje.

Pasi Trump foli, zyrtarët amerikanë dhe iranianë thanë se të dy palët kishin rënë dakord të zhvendosnin vendndodhjen e bisedimeve në Muscat, pasi fillimisht pranuan Stambollin.

Por nuk kishte asnjë tregues se ata kishin gjetur terren të përbashkët në axhendë.

Tensionet janë të larta në të gjithë rajonin, ndërsa SHBA-të ndërtojnë forca atje, dhe lojtarët rajonalë kërkojnë të shmangin një përballje ushtarake që shumë frikësohen se mund të përshkallëzohet në një luftë më të gjerë.

E Trump paralajmëroi për “gjëra të këqija” nëse nuk arrihet një marrëveshje me Iranin.

Irani thotë se bisedimet duhet të kufizohen në mosmarrëveshjen e tij të gjatë bërthamore me fuqitë perëndimore, duke hedhur poshtë një kërkesë të SHBA-së për të diskutuar edhe raketat e Teheranit, dhe duke paralajmëruar se shtyrja e çështjeve përtej programit bërthamor mund të rrezikojë bisedimet.

Por Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, tha të mërkurën se bisedimet do të duhet të përfshijnë rrezen e veprimit të raketave balistike të Iranit, mbështetjen e tij për grupet e armatosura të ndërmjetësuara në Lindjen e Mesme dhe trajtimin e popullit të vet, përveç çështjeve bërthamore.

Burime iraniane thonë se SHBA-të po kërkojnë që Teherani të kufizojë rrezen e veprimit të raketave të Iranit në 500 km (310 milje).

Ndikimi rajonal i Teheranit është dobësuar nga sulmet e Izraelit ndaj ndërmjetësve të tij – nga Hamasi në Gaza te Hezbollahu në Liban, Houthit në Jemen dhe milicitë në Irak – si dhe nga rrëzimi i aleatit të ngushtë të Iranit, ish-presidentit sirian Bashar al-Assad.

Ndërsa bisedimet fillimisht ishin planifikuar në Turqi, Irani donte që takimi të zhvillohej në Oman si një vazhdim i bisedimeve të mëparshme të mbajtura në vendin arab të Gjirit që ishin përqendruar vetëm në programin bërthamor të Teheranit, tha një zyrtar rajonal.

Irani thotë se aktivitetet e tij bërthamore janë të destinuara për qëllime paqësore, jo ushtarake, ndërsa SHBA-të dhe Izraeli e kanë akuzuar atë për përpjekje të kaluara për të zhvilluar armë bërthamore.