Biznesmeni Igor Pestrikov zbuloi se autoritetet ruse e kishin futur në listën e kërkimit të Interpolit pasi ai u largua nga Rusia në vitin 2022.

Mijëra dokumente të siguruara nga një sinjalizues brenda Interpolit zbulojnë për herë të parë përmasat e keqpërdorimit të dyshuar nga Rusia të agjencisë ndërkombëtare policore për të shënjestruar kritikët e saj jashtë vendit.

Të dhënat, të ndara me Shërbimin Botëror të BBC-së dhe median investigative franceze Disclose, tregojnë se Rusia ka përdorur listat e kërkimit të Interpolit për të kërkuar arrestimin e kundërshtarëve politikë, biznesmenëve dhe gazetarëve, duke pretenduar se ata kanë kryer krime të zakonshme.

Analiza sugjeron gjithashtu se gjatë dekadës së fundit, njësia e pavarur e ankesave të Interpolit ka marrë më shumë ankesa për Rusinë sesa për çdo shtet tjetër — rreth tri herë më shumë se për Turqinë, e dyta në listë.

Po ashtu, ankesat ndaj kërkesave ruse kanë çuar në anulimin e më shumë njoftimeve sesa për çdo vend tjetër.

Pas pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia, Interpoli vendosi kontrolle shtesë mbi kërkesat e Moskës për të “parandaluar çdo keqpërdorim të mundshëm të kanaleve të Interpolit në lidhje me shënjestrimin e individëve brenda ose jashtë konfliktit në Ukrainë”.

Megjithatë, dokumentet e rrjedhura sugjerojnë se këto masa nuk kanë qenë efektive dhe se disa masa më të rrepta janë hequr në heshtje në vitin 2025.

Interpoli deklaron se ka sisteme për të parandaluar keqpërdorimin dhe se ato janë forcuar vitet e fundit, duke theksuar se çdo vit mijëra kriminelë të rrezikshëm arrestohen falë bashkëpunimit ndërkombëtar.

“Kur përfshihesh në një njoftim të kuq, jeta jote ndryshon plotësisht,” thotë Igor Pestrikov.

Interpoli nuk është një forcë policore globale, por një organizatë që lehtëson bashkëpunimin mes policive të 196 vendeve anëtare.

Një njoftim i kuq është një kërkesë për lokalizimin dhe arrestimin e një personi, ndërsa një difuzion i kuq është një kërkesë e ngjashme që u dërgohet vetëm vendeve të caktuara.

Pestrikov zbuloi se ishte objekt i një difuzioni të kuq pasi u largua nga Rusia në qershor 2022 dhe aplikoi për azil në Francë. Ai thotë se kjo e vendosi përballë një dileme: të paraqitej tek autoritetet dhe të rrezikonte arrestimin, ose të jetonte i fshehur, pa mundësi për të marrë banesë me qira apo për të përdorur llogaritë bankare.

“Është një gjendje ankthi e vazhdueshme. Gjithmonë ndihesh i kërcënuar,” thotë ai, duke shtuar se për arsye sigurie, vajza e tij dhe nëna e saj u larguan në një vend tjetër.

Pestrikov kishte qenë aksionar i madh në disa kompani metalurgjike të privatizuara në vitet 1990, përfshirë Solikamsk Magnesium Plant.

Ai thotë se para pushtimit të Ukrainës ishte vënë nën presion nga autoritetet ruse për të ndalur eksportet dhe për të furnizuar vetëm tregun vendas, gjë që sipas tij do të çonte në përdorimin e produkteve të tij për pajisje ushtarake.

“Për mua ishte edhe çështje morale. Askush nuk donte të përfshihej, qoftë edhe indirekt, në prodhimin e armëve që vrasin njerëz,” thotë ai.

Pasi sfidoi kërkesën përmes Komisionit për Kontrollin e Dosjeve të Interpolit (CCF), rasti i tij u vlerësua si kryesisht politik dhe njoftimi u anulua, pasi dokumentacioni i paraqitur nga Rusia u cilësua si i paqartë dhe i pamjaftueshëm.

Dokumentet e rrjedhura tregojnë se gjatë 10 viteve të fundit, të paktën 700 persona të kërkuar nga Rusia janë ankuar në CCF dhe mbi 400 prej tyre kanë pasur njoftimet e tyre të anuluara — më shumë se për çdo shtet tjetër.

Avokatë dhe ekspertë ndërkombëtarë thonë se Rusia vazhdon të manipulojë sistemin e Interpolit për të ndjekur kritikët e saj, përfshirë gazetarë dhe kundërshtarë të luftës në Ukrainë.